Eksploatacja szamb przydomowych

W obiegu znajdują się różne informacje dotyczące eksploatacji i obsługi zbiorników nieczystości zarówno domowych jak i przemysłowych (małe zakłady spożywcze często nie mają własnych oczyszczali ścieków) a także należących do instytucji takich jak szkoły, domy opieki społecznej i inne. Niektóre z tych informacji, nawet z uznanych źródeł są często sprzeczne, w niektórych przypadkach wręcz ze zdrowym rozsądkiem!

Należy pamiętać, że  szambo jest biologicznym zbiornikiem fermentacyjnym - rodzajem  fermentatora, w  którym zbiera się odpady stałe i płynne z gospodarstw domowych, instytucji czy zakładów przemysłowych, i który umożliwia rozłożenie tych odpadów na prostsze formy (związki chemiczne), łatwiej rozpuszczalne w wodzie i mniej zanieczyszczające środowisko.

Oto niektóre z pytań z jakimi spotykają się nasi specjaliści:

1. Czy odprowadzać odpady stałe np. z kuchni  bezpośrednio do szamba (np. stosować rozdrabniacze odpadków kuchennych) ? 

Niekoniecznie jest to najlepsza droga pozbycia się odpadków, ponieważ odpady żywnościowe bardzo zwiększają ładunek zanieczyszczeń, który musi być później rozłożony w szambie. Długi czas konieczny do rozłożenia tego typu zanieczyszczeń powoduje gromadzenie się osadów na dnie zbiornika przez co zmniejsza się pojemność czynna oraz często powoduje wydzielanie się większej ilości gazów złowonnych, które mogą być przyczyną dyskomfortu lub nawet uciążliwości zapachowej dla mieszkańców. Korzystanie ze śmietników na odpady stałe jest więc bardziej uzasadnioną formą pozbycia się odpadów i odciążenia systemu ściekowego.

Im mniej kłopotliwy jest stały odpad, który wchodzi do szamba, tym ogólnie rzecz biorąc, mniej kłopotów z działaniem systemu.

2. Czy regularnie używać dodatków czyli „cudownych” oczyszczaczy systemów szambowych ?

Tak - jeśli są to środki zawierające bakterie i enzymy.

Oczywiście są lepsze i gorsze produkty na rynku.

Tak zwane „cudowne lekarstwa” rzadko są prawdziwymi cudami, niemniej jednak na rynku znajduje się wiele naukowo opracowanych i skutecznych w działaniu produktów bakteryjno-enzymatycznych o dobrej reputacji (np.Tabletki biologiczne do szamb i kanalizacji).

W celu optymalizacji działania produktów tj. przyśpieszenia rozkładu substancji organicznych, redukcji warstwy kożucha i akumulacji ciał stałych, niektóre ośrodki badawcze stosowały i stosują w procesie opracowywania nowych produktów - szamba równoległe. Takie doświadczenia pokazały, że bakteryjno-enzymatyczne produkty nigdy nie spowodowały nieodwracalnego i kosztownego zniszczenia, zapchania pól drenowych czy szamb. Tego typu preparaty są wolne od niebiodegradowalnych i niebezpiecznych rozpuszczalników organicznych takich jak chlorek metylenu, dwuchlorobenzen etc. Obserwowano, że regularne dozowanie bakterii powodowało przyspieszenie procesu rozkładu zanieczyszczeń a także usuwanie groźnych dla systemów kanalizacyjnych – złogów organicznych powodujących często zatykanie się rur oraz będących przyczyną powstawania przykrych zapachów.

Proces oczyszczania ścieków za pomocą bakterii  - bioremediacja (po polsku biodegradacja) – to proces polegający na dodawaniu odpowiednich szczepów bakterii do ścieków w celu wspomożenia procesów rozkładu i usuwania odpadów. Bioremediacja stała się jednym z najbardziej popularnych trendów badań i rozwoju w dziedzinie biologii stosowanej.

Często niebezpieczne dla środowiska zanieczyszczenia gleby i wody są również rozkładane przez dodanie ze źródła zewnętrznego pożytecznych (odpowiednio dobranych) bakterii.

Dobre tj. skuteczne działanie szamba zależy od ilości i składu znajdujących się w nim bakterii i enzymów stabilizujących, rozkładających zanieczyszczenia. Stąd słyszane niekiedy twierdzenie, że dodawanie dodatkowych bakterii i enzymów do zbiornika septycznego może być w jakikolwiek sposób szkodliwe jest absolutnie nieprawdziwe. Jeżeli dopływające do szamba ciała stałe (włączając w to tłuszcze i smary) nie zostałyby rozpuszczone i strawione przez bakterie to zbiorniki szambowe zapełniłyby się w bardzo krótkim czasie.  

Wybierając odpowiedni preparat wspomagający pracę szamba należy zwrócić uwagę czy preparat posiada atest bezpieczeństwa (w Polsce Atest PZH), jaka jest deklarowana ilość bakterii w gramie preparatu oraz na łatwość dozowania (odpowiednie, jednorazowe dawki powinny być tak przygotowane żeby nie stwarzały konieczności dłuższego kontaktu z bakteriami tj. np. tabletki czy saszetki).

3. Czy jednak bakterie, bez trudu dostępne w odpadach i ekskrementach nie mogą wykonać całej tej pracy redukcji materii stałej?

Prawie nigdy, bowiem odpady z jelit ciepłokrwistych zwierząt i ludzi na ogół nie są zdolne do całkowitego rozkładu odpadów.

Reasumując:  odpowiednio dobrane preparaty biologiczne mogą stać się użytecznym narzędziem w poprawie gospodarki ściekowej (szamba, doły gnilne).

4. Czy prawdą jest, że nie powinno się wprowadzać silnych chemikaliów, środków czyszczących i gorącej wody do szamb ?

Tak – jest to dobra rada.  Na zdrowy rozsądek, wydaje się być oczywiste, że środki dezynfekujące, silne środki czyszczące i nadmiar wody mogą spowodować mniejszą aktywności bakterii, jak również potencjalne zanieczyszczenie gleby. Alkalia i kwasy mogą zaburzyć aktywność biologiczną, rozpuszczalniki zanieczyścić glebę i wody gruntowe na całe lata, farby i lakiery pokryć i zatkać pole drenowe lub powierzchnię szamba uniemożliwiając kontrolowany drenaż.  

5. Czy prawdą jest, że nie należy spłukiwać ciał stałych do systemów kanalizacyjnych i szamb ?

Prawdą jest, że ciała stałe nie są łatwo biodegradowalne (należą do nich niedopałki papierosów, tampony, prezerwatywy, smary czy nawet nadmierne ilości włosów oraz roślinnych tłuszczów i olejów) i mogą spowodować poważne problemy hydrauliczne (zatkanie rur) oraz zakłócenia  w pracy szamba. Jednak dobrze zaprojektowane systemy kanalizacyjne i szamba, przy normalnym ładunku stałych odpadów z toalet i łazienek,  zapewniają bezproblemowe działanie przez wiele lat.  Szamba są starą, ale ekonomiczną i stosunkowo wydajną metodą zapewniającą bezpieczny dla środowiska proces usuwania odpadów bytowych.

6. Czy można budować na polu drenowym?

Ogólnie rzecz biorąc –nie,  jeśli konstrukcja oznacza uszczelnienie powierzchni gruntu lub kopanie w polu drenowym na głębokość większą od pięciu centymetrów. Budowle mogą spowodować uniemożliwienie parowania powierzchni ziemi, zatrzymać penetrację tlenu w glebie lub zwiększyć możliwość wysączania się wody z pola drenowego na powierzchnię. 

7. Czy sadzić rośliny na polu drenowym ?

Wegetacja roślin sama w sobie nie dostarcza tlenu do powierzchni gleby, ale może pomóc w usunięciu wilgoci, która może pojawić się na małych (centymetrowych) głębokościach. Wykorzystanie wilgoci poniżej powierzchni gruntu będące następstwem jej absorpcji przez korzenie, może chronić przed przykrymi zapachami z powierzchni gruntu.  Drzew i innych roślin o bardzo długich korzeniach powinno się jednak unikać.

 

 

Reasumując, należy kierować się zdrowym rozsądkiem w trosce o prawidłowe działanie szamba przydomowego. Nie należy nadużywać systemu nadmiernie go przeładowując, czy wprowadzając niebezpieczne chemikalia. Należy wspomagać pracę szamb poprzez dodawanie specjalnie wyselekcjonowanych szczepów bakterii. Odpowiednia eksploatacja może zapewnić długie lata bezproblemowego działania szamba.


Nasi specjaliści udzielą Państwu bezpłatnie wszelkich niezbędnych informacji. Proszę kontaktować się z nami osobiście w naszym biurze w Warszawie przy ulicy Białostockiej 22/9, telefonicznie (0-22) 654-05-75; lub za pomocą poczty elektronicznej: e-mail  biuro@bioarcus.pl